Update juli 2026: de Raad van State heeft einduitspraak gedaan
Het hoger beroep van de Autoriteit Persoonsgegevens is ongegrond verklaard (ECLI:NL:RVS:2026:4403). De boete van 600.000 euro voor de gemeente Enschede is definitief van tafel. De Afdeling bestuursrechtspraak heeft de vraag of wifitellen persoonsgegevens verwerkt echter uitdrukkelijk niet beantwoord, dus wifitracking is daarmee niet toegestaan verklaard. Dit artikel legt het juridische kader uit; in de volledige duiding van de uitspraak van de Raad van State over wifitracking staat waarom de toezichthouder de zaak verloor en wat er precies niet is beslist.
Wifitracking is na de uitspraak in Enschede niet zomaar weer toegestaan: de rechtbank vernietigde de boete, maar de zaak is nog niet beslecht. De Autoriteit Persoonsgegevens is in hoger beroep bij de Raad van State en houdt vol dat hier op grote schaal onrechtmatig persoonsgegevens zijn verwerkt. Wie nu leest dat “wifitellen weer mag”, loopt vooruit op een oordeel dat er nog niet is.
Belangrijkste punten
- De rechtbank Overijssel vernietigde op 2 februari 2024 de boete van 600.000 euro die de Autoriteit Persoonsgegevens aan de gemeente Enschede had opgelegd.
- De Autoriteit Persoonsgegevens ging in hoger beroep bij de Raad van State. De zitting vond deze week plaats.
- De Raad van State doet naar verwachting over ongeveer zes weken uitspraak. Tot die tijd is de zaak juridisch niet definitief beslecht.
- De Autoriteit Persoonsgegevens blijft erbij dat wifitracking aan strenge eisen is gebonden en in de meeste gevallen niet is toegestaan.
- Panelgebaseerde passantentellingen, zoals die van Resono, vermijden de kern van het geschil omdat er geen device-codes op straat worden verzameld.
Is wifitracking nu wel of niet toegestaan?
De zaak is juridisch niet beslecht, dus de conclusie “wifitracking toegestaan” is op dit moment een misverstand. Wat klopt: de rechtbank Overijssel oordeelde op 2 februari 2024 (ECLI:NL:RBOVE:2024:594) dat de Autoriteit Persoonsgegevens onvoldoende had bewezen dat de identiteit van passanten daadwerkelijk te achterhalen was, en vernietigde daarom de boete. Wat daar nog bovenop ligt: de toezichthouder accepteerde dat oordeel niet en stelde hoger beroep in bij de Raad van State, de hoogste bestuursrechter. Zolang die geen einduitspraak heeft gedaan, is er geen vrijbrief voor wifitracking.
De wifiboete voor Enschede is door de rechtbank vernietigd, maar de zaak is niet definitief: de Autoriteit Persoonsgegevens is in hoger beroep bij de Raad van State.
Waarom kreeg de gemeente Enschede een boete?
De gemeente Enschede kreeg de boete omdat zij volgens de Autoriteit Persoonsgegevens met wifitracking persoonsgegevens verwerkte zonder geldige grondslag. Van de zomer van 2017 tot mei 2020 lieten meetkastjes in de Enschedese winkelstraten de wifisignalen van passerende telefoons registreren. Elk toestel kreeg daarbij een unieke code (een MAC-adres), die op vaste meetpunten over langere tijd werd vastgelegd.
Volgens de toezichthouder kan tellen daarmee omslaan in volgen. Door dezelfde code steeds opnieuw op een tijdstip en locatie te zien, ontstond bijvoorbeeld het beeld van een telefoon die elke nacht tussen 4.00 en 5.00 uur dezelfde route aflegde. De tellingen werden uitgevoerd door City Traffic / RMC in opdracht van de gemeente. Belangrijk om te benoemen: niet City Traffic / RMC kreeg de boete, maar de gemeente Enschede.
Wat betekent het hoger beroep bij de Raad van State?
Het hoger beroep betekent dat de hoogste bestuursrechter het laatste woord krijgt en dat de uitkomst van de rechtbank Overijssel nog kan worden teruggedraaid. De Autoriteit Persoonsgegevens vroeg de Raad van State om de vernietigde boete alsnog in stand te laten en wil dat de gemeente Enschede het bedrag van 600.000 euro betaalt.
De zitting vond deze week plaats. De Raad van State doet naar verwachting over ongeveer zes weken uitspraak. Tot dat moment blijft het standpunt van de toezichthouder overeind dat hier op grote schaal onrechtmatig persoonsgegevens zijn verwerkt. Voor gemeenten, centrummanagers en Functionarissen voor Gegevensbescherming betekent dit dat de juridische onzekerheid rond wifitracking voortduurt.
Waarom “wifitellen mag weer” voorbarig is
De stelling dat wifitellen “weer mag”, loopt vooruit op een uitspraak die er nog niet is. Een vernietigde boete is geen vrijbrief: zij betekent dat de Autoriteit Persoonsgegevens haar bewijs in deze concrete zaak onvoldoende rond kreeg, niet dat wifitracking in het algemeen rechtmatig is verklaard. De toezichthouder houdt juist vol dat wifitracking aan strenge eisen is gebonden en in de meeste gevallen niet is toegestaan.
Een vernietigde boete is geen vrijbrief: zolang de Raad van State zich nog moet uitspreken en de toezichthouder volhardt, is “wifitellen mag weer” juridisch voorbarig. Voor wie een meetmethode kiest, is het daarom verstandiger te kijken naar een aanpak die deze discussie helemaal omzeilt dan te gokken op de uitkomst van een lopende procedure.
Hoe panelgebaseerde passantentellingen dit risico vermijden
Panelgebaseerde passantentellingen vermijden de kern van het geschil omdat er geen unieke device-codes op straat worden verzameld. Resono meet bezoekersaantallen en drukte via een opt-in mobiel panel, zonder meetkastjes of sensoren in de openbare ruimte. De gegevens zijn gepseudonimiseerd, worden statistisch opgehoogd naar het totaal en beschermd met differential privacy.
Waar de Enschedese methode draait om het herkennen van afzonderlijke telefoons op vaste meetpunten, werkt een panel precies andersom: niet het volgen van individuele toestellen, maar het ophogen van een representatieve steekproef naar betrouwbare aantallen. Wie wil begrijpen hoe panelgebaseerde meting zich verhoudt tot wifi-sensoren, ziet dat het verschil niet in nauwkeurigheid zit, maar in de gegevens die je wel of niet vastlegt.
Resono verzamelt geen identificeerbare device-data op straat en blijft daarmee buiten de juridische discussie die wifitracking al jaren omringt. De methode is drie jaar op rij Privacy Verified gecertificeerd door ICTRecht en gevalideerd door Stichting Buitenreclame Onderzoek.
Veelgestelde vragen over wifitracking en de Enschede-zaak
Is wifitracking weer toegestaan na de uitspraak in Enschede?
Nee, niet definitief. De rechtbank Overijssel vernietigde in februari 2024 de boete tegen de gemeente Enschede, maar de Autoriteit Persoonsgegevens ging in hoger beroep bij de Raad van State. De zitting vond deze week plaats en de uitspraak volgt naar verwachting over ongeveer zes weken. Tot die tijd is wifitracking juridisch niet goedgekeurd: de toezichthouder houdt vol dat de methode aan strenge eisen is gebonden en meestal niet is toegestaan.
Mag een gemeente passanten tellen met wifi?
Dat hangt af van de uitvoering, en juist daarover loopt nog een procedure. De gemeente Enschede telde passanten met wifisensoren die unieke device-codes op vaste punten registreerden. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens kan dat omslaan in het volgen van personen. Een gemeente die nu met wifitracking wil tellen, neemt daarmee een juridisch risico zolang de Raad van State geen einduitspraak heeft gedaan. Panelgebaseerde meting zonder straathardware vermijdt dit risico.
Loopt er nog hoger beroep tegen de wifiboete van Enschede?
Ja. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft hoger beroep ingesteld bij de Raad van State tegen de uitspraak van de rechtbank Overijssel. De toezichthouder wil dat de gemeente Enschede de boete van 600.000 euro alsnog betaalt en blijft bij haar standpunt dat hier op grote schaal onrechtmatig persoonsgegevens zijn verwerkt. De zitting was deze week. De Raad van State doet naar verwachting over ongeveer zes weken uitspraak.
Waarom kreeg de gemeente Enschede en niet City Traffic / RMC de boete?
De Autoriteit Persoonsgegevens legde de boete op aan de gemeente Enschede, omdat de gemeente verantwoordelijk was voor de gegevensverwerking en de opdracht had gegeven. City Traffic / RMC voerde de tellingen technisch uit, maar kreeg geen boete en is niet veroordeeld. Voor wie methoden vergelijkt is dat een belangrijk onderscheid: het geschil gaat over de rechtmatigheid van de wifitracking-methode bij de opdrachtgever, niet over het uitvoerende bedrijf.
Hoe kun je passanten tellen zonder privacyrisico?
Door te kiezen voor een methode die geen identificeerbare device-data op straat verzamelt. Resono telt bezoekers via een opt-in mobiel panel, zonder sensoren in de openbare ruimte. De data zijn gepseudonimiseerd, worden statistisch opgehoogd en beschermd met differential privacy. Deze aanpak is drie jaar op rij de Privacy Verified herkeuring van ICTRecht doorstaan. Omdat er geen unieke codes van voorbijgangers worden vastgelegd, blijft de methode buiten de juridische discussie die wifitracking omringt.
Wat dit betekent voor jouw meetkeuze
Voor jouw meetkeuze telt vooral dat de zaak nog niet beslecht is. De vernietigde boete biedt geen juridische zekerheid zolang de Raad van State zich nog moet uitspreken en de Autoriteit Persoonsgegevens volhardt. Wie nu een betrouwbare methode voor bezoekersaantallen of mobiliteit zoekt, kan dat risico vermijden door te kiezen voor panelgebaseerde meting zonder device-data op straat.
Wil je weten welke meetmethode bij jouw gemeente of gebied past? Bekijk een vergelijking van methoden voor passanten tellen of neem contact op met Resono voor een toelichting op privacyveilige passantentellingen.
Bronnen: het dossier wifitracking Enschede van de Autoriteit Persoonsgegevens, de verslaggeving van RTV Oost over de zitting bij de Raad van State en de uitspraak van de rechtbank Overijssel van 2 februari 2024.
