De bezoekersaantallen in Nederlandse centrumgebieden stegen in 2025 met 2,69% ten opzichte van 2024, maar het vierde kwartaal viel 2,8% lager uit dan een jaar eerder. Dat blijkt uit de Nationale Bezoekers Index (NBI), die het druktebeeld van meer dan 150 centrumgebieden continu bijhoudt. Dit artikel vertaalt de NBI-kwartaalcijfers naar concrete acties voor centrummanagers, beleidsmedewerkers en gebiedsmarketeers.
Key Takeaways
- De bezoekersaantallen in centrumgebieden groeiden in 2025 met 2,69% op jaarbasis, gedragen door sterke eerste helft (+7,33% in Q1, +6,5% in Q2).
- Het vierde kwartaal van 2025 liet een daling van 2,8% zien ten opzichte van Q4 2024 — vooral zichtbaar in Rotterdam (-10%), Utrecht (-10%) en kleinere gemeenten als Castricum (-49%).
- Kleinere gemeenten laten grotere procentuele schommelingen zien omdat één evenement of feestdagenverschuiving het kwartaalcijfer sterk beïnvloedt.
- Stuur op drie KPI’s: bezoekersdrukte per dagtype, spreiding over hotspots en verblijfsduur. Koppel elke maatregel aan een meetbaar doel.
- Kies een telmethode voor passantentellingen die dagelijks data levert en AVG-proof is, zodat je op weekniveau kunt bijsturen.
Hoe ontwikkelden de bezoekersaantallen in centrumgebieden zich in 2025?
Over het hele jaar groeiden de bezoekersaantallen in centrumgebieden met 2,69%. Die groei zat vooral in de eerste twee kwartalen, terwijl het derde kwartaal afvlakte en het vierde kwartaal een terugval liet zien. De Nationale Bezoekers Index registreerde de volgende ontwikkeling per kwartaal:
| Kwartaal 2025 | Verandering t.o.v. 2024 | Wat dit betekent voor centrummanagement |
|---|---|---|
| Q1 | +7,33% | Sterke seizoensstart. Investeer vroeg in buitenruimte, terrassen en eerste evenementen. |
| Q2 | +6,5% | Maak groei converteerbaar: stuur op spreiding, verblijfskwaliteit en samenwerking met ondernemers. |
| Q3 | +1,75% | Vakantielogica: richt je op toeristische momenten en voorkom dat vaste bezoekers wegvallen. |
| Q4 | -2,8% | Diagnose op weekniveau: kijk naar kalender, feestdagen en winkelmix. Kies 1–3 gerichte ingrepen. |
| Jaartotaal | +2,69% | Stuur budget op de jaartrend. Gebruik kwartaalcijfers voor operationele bijsturing, niet voor strategiewijzigingen. |
Het CBS meldde dat de Nederlandse economie in 2025 met 1,9% groeide. Dat verklaart een deel van de toename in bezoekersstromen, maar niet de grote lokale verschillen. Factoren als programmering, bereikbaarheid en gebiedskwaliteit wegen zwaarder bij het verklaren waarom het ene centrum groeit en het andere krimpt.
De bezoekersaantallen in centrumgebieden stijgen structureel, maar de groei is seizoensgebonden en lokaal ongelijk verdeeld — en dat maakt kwartaal-op-kwartaal vergelijkingen zonder context misleidend.
Waarom daalde de bezoekersdrukte in het vierde kwartaal van 2025?
De gemiddelde daling van 2,8% in Q4 2025 heeft drie hoofdoorzaken: een verschoven feestdagenpatroon, het uitblijven van lokale evenementen die in Q4 2024 wél plaatsvonden, en structurele veranderingen in bereikbaarheid of winkelmix bij specifieke gemeenten. Die oorzaken werken in elke gemeente anders door.
Bij de grotere steden vallen Rotterdam en Utrecht op met een gemiddelde daling van circa 10% in Q4 2025. Dat wijst eerder op structurele factoren — bereikbaarheid, concurrentie van online retail, veranderingen in het gebiedsaanbod — dan op een eenmalig kalenderverschil. Bij middelgrote gemeenten lieten Zeist, Lisse en Drachten een gemiddelde terugval van circa 20% zien.
Bereikbaarheid begint daarbij met weten hoe bezoekers komen: de modal split van bezoekers per type winkelgebied laat zien dat het gemotoriseerde aandeel per centrum varieert van 8 tot 28 procent.
De grootste procentuele uitschieters zitten bij kleinere gemeenten. Castricum noteerde -49%, Helmond -45% en Heerenveen -38% in Q4 2025. Dat klinkt dramatisch, maar bij een lager absoluut bezoekersvolume kan een enkele verschoven kerstmarkt of een weggevallen trekker al een groot procentueel verschil veroorzaken.
Vergelijk daarom altijd op drie niveaus: zet het kwartaal naast het aantal koopzondagen en evenementen, splits de drukte uit per dagtype (doordeweeks, zaterdag, zondag) en kijk naar de meerjarige trend. Pas dan kun je bepalen of een daling structureel is of een statistische rimpeling.
Welke gemeenten zagen de sterkste groei in bezoekersaantallen?
Meerdere gemeenten lieten in Q4 2025 opvallende groei zien, terwijl het landelijke gemiddelde daalde. De sterkste stijgers combineren gerichte programmering met goede bereikbaarheid en een actief centrummanagement. Dit zijn de meest opvallende groeiers uit de NBI-rapportage van Q4 2025:
- Blaricum (+43% in Q4 2025) — Een dergelijke piek bij een kleinere gemeente vraagt om casusanalyse. Welke trekker veroorzaakte de groei? Is het herhaalbaar zonder de basisdrukte te verstoren?
- Voorhout (+29% in Q4 2025) — Voorhout viel in meerdere kwartalen van 2025 op als groeier. Lokaal evenementgedreven bezoek lijkt de hoofdverklaring, wat pleit voor een strakke activiteitenkalender.
- Ouddorp (+24% in Q4 2025) — Bij toeristische kernen loont het om bezoekersdrukte te koppelen aan centrumspreiding: bewegwijzering, parkeerlogica en verblijfsplekken zorgen dat bezoekers langer blijven en meer besteden.
- Wageningen (+21% in Q4 2025) — Gebruik groei voor gebiedsspreiding met extra informatiepunten en zichtbare samenwerking met lokale ondernemers rondom piekmomenten.
- Doetinchem (+14% in Q4 2025) — Verbeter bereikbaarheid en maak je evenementenkalender voorspelbaar, zodat bezoekers terugkerend gedrag ontwikkelen.
- Leiden (+12% in Q4 2025) — Versterk de koppeling tussen cultuur, studentenleven en retailmomenten. Optimaliseer looproutes tussen trekkers en winkelstraten.
- Maastricht (+10% in Q4 2025) — Borg groei met een vaste event- en cultuurkalender en stuur op verblijfsduur, zodat extra drukte ook extra waarde oplevert.
Over het hele jaar vormen Voorhout, Nieuwerkerk aan den IJssel en Oegstgeest de top drie van jaargroei in 2025. Den Haag hoort bij de sterkste stijgers onder de grotere steden, mede dankzij zakelijke en internationale bezoekersstromen.
Als groei vooral door evenementen komt, meet dan niet alleen het aantal extra passanten, maar ook de spreiding (waar concentreert de drukte zich?) en de timing (wanneer piekt het?). Zo voorkom je dat je centrum “druk” is zonder dat ondernemers het effect terugzien in hun omzet.
Waar daalden de bezoekersaantallen het meest?
De sterkste dalingen in Q4 2025 zitten bij kleinere gemeenten, met daarnaast een duidelijke terugval bij Rotterdam als grootste stad. Hieronder staan de meest opvallende dalers uit de NBI-cijfers, met per gemeente een eerste diagnosestap.
- Castricum (-49% in Q4 2025) — Controleer eerst of Q4 2024 een uitzonderlijke piek had door een eenmalig evenement. Vergelijk pas daarna je basispatroon over meerdere jaren.
- Helmond (-45% in Q4 2025) — Helmond hoort ook bij de grootste dalers op jaarbasis. Een kwartaalanalyse op weekniveau, gekoppeld aan bereikbaarheid en winkelmix, is hier de logische eerste stap.
- Heerenveen (-38% in Q4 2025) — Test herstel via een korte reeks actieweken, maar meet per weekdag zodat je ziet waar de daling structureel zit.
- Rotterdam (sterkste daling bij grote steden in 2025) — Rotterdam noteert zowel in Q4 als op jaarbasis een stevige terugval. Richt je op structurele drivers: toegankelijkheid, veiligheid, gebiedskwaliteit en een kalender die spreiding creëert.
- Rheden en IJsselstein (jaarresultaat dalend) — Start met de basis: zichtbaarheid, routing, verblijfsplekken en een helder centrumverhaal voordat je grote campagnes opschaalt.
Bij elke daling geldt: kijk eerst naar de absolute aantallen. Een daling van 49% klinkt alarmerend, maar als het basisvolume laag is, kan een normale schommeling er al uitzien als een forse terugval.
Hoe vertaal je bezoekersaantallen naar concrete acties?
Bezoekersaantallen worden pas waardevol als je ze koppelt aan beslissingen. De NBI-cijfers laten zien dat de juiste reactie afhangt van het type verschuiving dat je waarneemt. Gebruik onderstaand kader om per situatie je eerstvolgende stap te bepalen.
| Situatie | Wat het meestal betekent | Eerstvolgende stap |
|---|---|---|
| Sterke groei in één kwartaal | Eventeffect, gunstig weer of een tijdelijke trekker | Draaiboek vastleggen, spreiding per hotspot meten, alleen opschalen wat ook buiten pieken werkt. |
| Structurele groei over het jaar | Gebiedsproduct werkt (mix, bereikbaarheid, beleving) | Investeer in basis: routing, verblijfsplekken, schoon-heel-veilig en een kalender met vaste ankers. |
| Scherpe daling in kleine gemeente | Volatiliteit door laag basisvolume | Controleer kalender en uitzonderingen. Kijk naar absolute aantallen voordat je ingrijpt. |
| Daling in grote stad | Vaker structureel (bereikbaarheid, concurrentie, gebiedsdruk) | Weekniveau-diagnose en 2–3 gerichte hersteltests met duidelijke KPI’s. |
Noteer per kwartaal je top 3 groeiweken en top 3 dalweken, en koppel daar één verbeteractie aan met een meetbaar doel. Die werkwijze voorkomt dat je reageert op losse kwartaalcijfers en zorgt dat je stuurt op patronen.
Stuur daarbij op drie basis-KPI’s: bezoekersdrukte per dagtype, spreiding over hotspots en verblijfsduur (waar beschikbaar). Combineer die kwantitatieve data met lokale kennis van ondernemers, bewoners en gebiedspartners — passantentellingen worden pas beleid als je ze verrijkt met context.
Welke meetmethoden gebruiken gemeenten voor passantentellingen?
De keuze voor een telmethode bepaalt hoe bruikbaar je bezoekersaantallen zijn voor sturing. Niet elke methode levert dagelijkse data, landelijke dekking of AVG-compliant resultaten. Hieronder staan de vijf meest gebruikte methoden voor passantentellingen in Nederlandse centrumgebieden, met hun belangrijkste kenmerken.
| Methode | Voorbeeld | Frequentie | Hardware nodig? | Dekking |
|---|---|---|---|---|
| Paneldata (mobiel) | Resono | Dagelijks | Nee | Landelijk (elke locatie in NL) |
| Handmatig tellen + wifi | Locatus | Periodiek (veelal 2x per jaar) | Deels (wifi-sensoren) | Projectgebonden |
| Wifi-sensoren | Bureau RMC / CityTraffic | Halfuurlijks (op sensorlocaties) | Ja | Alleen waar sensoren hangen |
| Telecomdata (zendmast) | Mezuro (Vodafone) | Continu (24/7) | Nee | Afhankelijk van zendmastdichtheid |
| Handmatig + hardware | Strabo (ShopperTrak) | Projectgebonden | Ja (fysieke sensoren) | Winkelcentra en specifieke locaties |
Resono meet bezoekersaantallen via een mobiel panel van apps die opt-in locatiegegevens delen. De steekproefdata wordt statistisch opgehoogd tot een schatting van het totale bezoekersvolume. Die methode maakt het mogelijk om elke locatie in Nederland te meten zonder fysieke installatie — en dat maakt het opschalen naar meerdere gebieden of het vergelijken via de Resono Index Module praktisch haalbaar. De data is AVG-gecertificeerd door ICTRecht en gevalideerd door Stichting Buitenreclame Onderzoek.
Privacy blijft een belangrijk aandachtspunt bij druktemetingen in de binnenstad. De Autoriteit Persoonsgegevens legde in 2021 een boete van 600.000 euro op aan de gemeente Enschede voor het gebruik van wifitracking in de binnenstad. Die zaak liep in 2024 door bij de rechtbank en hoger beroep volgde. Het is een duidelijke reminder: passantentellingen mogen nooit doorschuiven naar het volgen van individuele personen. Kies een methode die werkt op basis van aggregatie en anonimisering, en leg je meetprotocol intern vast met heldere definities, meetpunten en bewaartermijnen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel zijn de bezoekersaantallen in centrumgebieden gestegen in 2025?
Volgens de Nationale Bezoekers Index stegen de bezoekersaantallen in Nederlandse centrumgebieden in 2025 met 2,69% ten opzichte van 2024. De groei zat vooral in het eerste halfjaar: Q1 groeide met 7,33% en Q2 met 6,5%. Het vierde kwartaal viel 2,8% lager uit dan Q4 2024, maar dat verandert het positieve jaarresultaat niet.
Waarom daalde de bezoekersdrukte in Q4 2025?
De daling van 2,8% in het vierde kwartaal van 2025 heeft meerdere oorzaken. Een verschoven feestdagenpatroon, het wegvallen van evenementen die in Q4 2024 wél plaatsvonden, en structurele veranderingen in bereikbaarheid of winkelmix speelden mee. Q4 2024 was op veel plekken juist uitzonderlijk sterk, waardoor het contrast groter lijkt.
Welke gemeenten lieten de sterkste groei zien in Q4 2025?
Blaricum (+43%), Voorhout (+29%) en Ouddorp (+24%) waren de sterkste stijgers in het vierde kwartaal van 2025. Bij grotere steden viel Maastricht op met +10%. Over het hele jaar vormen Voorhout, Nieuwerkerk aan den IJssel en Oegstgeest de top drie. Den Haag was de sterkste stijger onder de grote steden.
Hoe meet je bezoekersaantallen in een centrumgebied zonder hardware?
Resono gebruikt een mobiel panel van apps die opt-in locatiegegevens delen. Die steekproefdata wordt statistisch gemodelleerd tot een schatting van het totale bezoekersvolume. Omdat er geen sensoren of camera’s nodig zijn, kun je elke locatie in Nederland meten. De methode is AVG-gecertificeerd en levert dagelijks data via het Resono Benchmark platform.
Wat is de Nationale Bezoekers Index (NBI)?
De Nationale Bezoekers Index is een landelijke benchmark die de bezoekersdrukte in meer dan 150 Nederlandse centrumgebieden bijhoudt. De NBI meet op week-, maand-, kwartaal- en jaarbasis en gebruikt een indexwaarde waarbij 100 het gemiddelde van 2023 vertegenwoordigt. De index sluit bewoners uit en richt zich uitsluitend op passanten, zodat het een zuiver beeld geeft van daadwerkelijke bezoekersdrukte.
Mag je passantentellingen doen met wifi-sensoren?
Wifitracking voor passantentellingen ligt juridisch gevoelig. De Autoriteit Persoonsgegevens beboette de gemeente Enschede in 2021 met 600.000 euro voor het tracken van bezoekers via wifi in de binnenstad. Methoden die werken op basis van geaggregeerde, geanonimiseerde data — zoals paneldata — vermijden dit risico. Controleer altijd of je meetmethode voldoet aan de AVG en leg je meetprotocol vast.
Conclusie: bezoekersaantallen als sturingsinstrument
Het jaarbeeld 2025 is positief: de bezoekersaantallen in centrumgebieden groeiden met 2,69%. De Q4-daling van 2,8% staat daar niet haaks op, maar laat zien hoe belangrijk het is om seizoenspatronen en lokale context mee te wegen.
De juiste reactie op een kwartaaldaling is niet paniek, maar precisie. Duid oorzaken op weekniveau, kies 1–3 gerichte interventies per kwartaal (programmering, routing, service, bereikbaarheid) en evalueer op vaste meetmomenten. Gebruik jaartrends voor je strategie en budget, en kwartaalcijfers voor operationele bijsturing.
Wil je het druktebeeld van jouw centrumgebied vergelijken met andere steden? De Resono Index Module maakt het mogelijk om je bezoekersdrukte af te zetten tegen 150 andere centrumgebieden in Nederland — zonder hardware, met dagelijkse data en volledig AVG-gecertificeerd.
